Çocukken Hayal Edilen Meslek

Çocukken Hayal Edilen Meslek

Büyüyünce ne olacaksın ?

Birçoğumuzun çocukken hayal ettiği, “Büyüyünce ne olacaksın?” sorusuna yanıt olarak verdiği, gönlünden geçirdiği meslekler var. Bazen kurulan hayaller anılarda kalırken bazen de hedeflenen yolda düşler gerçeğe dönüşüyor.

O yaşlarda yakın çevremizden, gördüklerimizden, sevdiğimiz ve örnek aldığımız kişilerden etkilenebiliyoruz. Cinsiyete dayalı mesleki ayrımcılık da yine aynı yaşlarda ortaya çıkabiliyor. Örneğin; Vondracek ve Kirchner, 3-6 yaş arasındaki kız çocuklarının erkek çocuklara nazaran daha erken yaşta mesleki kısıtlamalar yaşadığını ortaya koyuyor. Kariyer gelişim kuramcılarından Super, kariyer gelişiminin doğumdan 14 yaşına kadar olan evresini büyüme evresi olarak tanımlıyor. Bu evredeki çocukların kariyer gelişimlerinin merak, araştırma (keşif), benlik kavramı, denetim odağı, ilgiler, planlılık, zaman perspektifi, kariyer hakkında bilgi ve anahtar figürler (rol modelleri) olarak adlandırdığı dokuz boyuttan oluştuğunu belirliyor. Mesleki olgunluk tamamlanmamış olduğundan, zaman perspektifi de gerçekçi değil. Diş hekimi olmak isteyen bir çocuk, mesleğin eğitiminin 5 yıl olduğundan ve neleri kapsadığından habersiz.

Linkedin’de 8000’den fazla profesyonelle evrensel bir araştırma yapılıyor. Sonucuna göre:

  • Katılımcıların sadece %9‘u çocukluk hayallerindeki mesleği icra ediyor. Ancak %30.3’lük kesimi çocukluklarında yapmak istedikleri işle mevcut işleri arasında bir bağlantı olduğunu söylüyor. Çocukluk hayallerini anımsatan bir işte çalışmayan profesyoneller bunun temel nedeni olarak büyüdükçe farklı bir kariyer yoluna ilgi duymaya başlamalarını gösteriyor. (%43.5)
  • Araştırmada, ABD’de kadınların ve erkeklerin çocukluk hayallerinin zirvesinde olan 5 meslek derleniyor. Kadınlarda favori olanlar; Öğretmen (% 11.4), Veteriner (% 9), Yazar, gazeteci ya da roman yazarı (% 8.1), Doktor, hemşire ya da acil tıp teknisyeni (% 7.1), Şarkıcı (% 7.1). Erkeklerde; Profesyonel ya da olimpik atlet (% 8,2), Uçak ya da helikopter pilotu (% 6,8), Bilim adamı (% 6,8), Avukat (% 5,9), Astronot (% 5).
  • Peki dünyada durum nasıl? Ülkesel dağılımda Kanada ve Amerika’da hayallerdeki meslek öğretmen, Almanya ve Hong Kong’da bilim adamı, Güney Afrika ve Yeni Zelanda’da doktor ve sağlık personeli, Avusturya ve Fransa’da uçak veya helikopter pilotu, İsveç, Arabistan, Brezilya, Hindistan, Singapur ve Endonezya’da mühendis olmak.

Kapsamlı araştırmalardan bir diğeri çocukken heveslenilen meslek ve yetişkin olunca seçilen meslek arasındaki ilişkiyi keşfetmek için 2136 kişi ile yürütülüyor. Erken yaşlarda resmettikleri kariyer yolunu takip edenler arasında, 10 kişiden yaklaşık 9’u işlerini seviyor. Okul yıllarına göre (ilk, orta, lise) kariyer hedeflerine bakıldığında, ilkokulda aktör/aktrist, astronot olmayı düşleyen öğrenciler varken ortaokul ve lise yıllarında mühendislik, avukatlık gibi meslekler ön plana çıkmış. Cinsiyet açısından ise; profesyonel atlet olmak erkekler için ilk sırada yer alırken kızlar için öğretmenlik en fazla yüzdelik orana sahip meslek. Farklı olarak erkek öğrenciler polis memurluğu/dedektiflik, itfaiyeci mesleklerine de kariyer hedeflerinde yer verirken kız öğrencilerde bu mesleklere dair hayaller yok. Onlarda dansçı/balerin yanıtları var.

Aslında yanıtlar cinsiyetle ilgili kalıp yargıların var olduğunu gösteriyor. Gottfredson’un Daraltma sürecinin aşamalarından, cinsiyet rollerine yönelim okula başlanan ilk yıllarda oluşuyor. Öğretmenlik kadına, kamyon şoförlüğü, teknisyenlik gibi meslekler erkeğe uygun meslekler olarak düşünülüyor. Daha doğrusu, böyle düşünmeye itiliyor. Ülkemizde de durum benzer. Öğretmenlik kadınlar, mühendislik erkekler için idealdir deniyor.

Hayallerse yaş tanımıyor. 30’lu yaşlarında da başaran var, 70li yaşlarında da. ( http://haber.yasar.edu.tr/basari/kadinin-azmi.html ) Didem Hanım, Adliye’ye girdiğinde zabıt katibi, lise mezunu. Çalışırken azmediyor, Hukuk bölümünü kazanıyor, tamamlıyor, hayali gerçek oluyor.

Son olarak, çocukluğunuza dönelim :). Şimdi yaptığınız meslekle küçüklüğünüzde istediğiniz meslek örtüşüyor mu?

 

Bu yazı, 23 Nisan 2017 tarihinde https://kariyerheybesi.wordpress.com/ blog adresinde yayınlanmıştır.

 

Yararlanılan Kaynaklar:

Vocational development in early childhood: An examination of young children’s expressions of vocational aspirations

http://www.tebd.gazi.edu.tr/index.php/tebd/article/viewFile/130/117

https://press.linkedin.com/site-resources/news-releases/migrated/2012/11/cool-careers-linkedin-research-reveals-data-about-the-top-childhood-dream-jobs

https://blog.linkedin.com/2012/11/15/dream_jobs

http://www.trade-schools.net/learn/childhood-aspirations.asp

 

Bu gönderiyi paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir